SEK SEK'E BAŞLANGIÇ İÇİN

          

    Bu  metin Cortazar öykü kitabı için yazdığım bir tanıtım yazısı.  2019 'da @kitapeki'nde yayınlanmıştı. Bu dergi artık digitalden kalktığından arşivi de silinmiş.(en kötüsü de bu arşivi silmeleri)   İyi ki kopyaları elimde.

Cortazarla tanışıklığım demek 9-!0 yıl olmuş. Bu iki öykü kitabını zevkle ve hayranlıkla okumuş ve içimdeki beğeni coşkusunu hafifletmek için hemen yazmışım yine..

Şimdi de SEK SEK zamanı ... 

Cortazar  Öyküsü Okumak Üzerine

Julio Cortazar … Bu satırları okuyan çoğu kişinin bildiği bir isim. Bu kadar büyük yazarlardan bahsetmek kitapları hakkında bir şeyler yazmak oldukça zor. Neresinden baksam? Neresinden yazsam?  Nerden başlasam? Ama önce kendi mütevazı deneyimimi söyleyeyim: Cortazar okuduktan sonra çevrenize baktığınızda sanki daha fazla bir şeyler görüyorsunuz. Ancak gördüğünüz şeyleri tanımlamak zorlaşıyor, düşüncelerinizi kelimeye dökmekte sanki yetersiz kaldığınızı hissediyorsunuz. Cortazar’ın  o inanılmaz yetkin dili karşısında kendinizi yetersiz  hissediyorsunuz  ve  panikliyorsunuz. Yaz tatilinde okuduğum Cortazar’ın iki öykü kitabından bahsediyorum. Mırıldandığım Öyküler ve Ayak İzlerinde Adımlar… Tabii ki ben de ilk defa okumuyorum Cortazar’ı...  Kütüphanemden seçtiğim iki eski kitap. Yeniden okudum. Kitaplarımın eskimiş ve yıpranmış hali ben okudukça yenilendi,  solmuş sararmış yapraklar ilk günkü parlaklığına kavuştu sanki.  Zihnimde canlanan o eski tat… Ayak İzlerinde Adımlar’ın bir sayfasına şöyle bir not düşmüşüm kim bilir kaç yıl önce.  “Söz ustası- cümle ustası” diye…Yine aynı fikirdeyim: Cortazar bir cümle ustası,  bir söz ustası gerçekten…

“Arayış” meşhur öykülerinden biri. Charles Parker’ın anısına yazdığı bir öykü. İnanılmaz yetenekli bir caz ustasının sanatını, hayatını ve eleştirmenlerle olan ilişkisini anlatıyor. Sanatçı ve eleştirmen ilişkisi hakkında harika bir öykü… Sanat eleştirmenlerinin sanatçının ürettikleri ile sınırlı olduğunu ve kendilerinden hiç yaratıcı bir şey katmadan sanatın ve sanatçının üzerinden nemalandıklarını aktarıyor okura.. Bunu anlatırken tabii ki o kadar derinlerdeki duygularınızı harekete geçiriyor ki okurken iyice keyifleniyorsunuz.  Öykünün büyüsü…  Daha doğrusu Cortazar büyüsü…

Kitaba adını veren öykü Mırıldandığım Öyküler: Düş gücü üzerine. Düş gücünün yaşadıklarımızın gerisindeki bastırdığımız karanlık düşüncelerimizi daha doğrusu duygularımızı nasıl açığa çıkardığını edebi bir dille anlatan çok güzel bir öykü.

Gazete Kesikleri: yine Mırıldandığım Öyküler kitabından. Yine çok güzel. Yazar olmanın ipuçlarını veriyor. Sadece bir gazete haberi ile bir öykü yazabileceğinizi.  Benzer başka bir öyküsü de, Bir Kral ve Bir Prensin Öcü Teması Üzerine Notlar (ismi ne kadar ilginç değil mi? ) Bu öyküde de yazarlık sanatı üzerine: Bach’ın Müzik Armağanı adlı yapıtını bir öyküye  nasıl dönüştürdüğünün  arka planını  anlatıyor. Sonra da  Clone ismi ile  öykünün kendisini  okuyorsunuz. Çok yaratıcı.

Cortazar fantastik öyküleriyle de bilinen bir yazar. Ayak izlerinde Adımlar kitabında fantastik öykülerinden örnekler var.  Yaz isimli ilk öyküsü buna örnek. Çok durağan yaşayan duygusuz ve coşkusuz bir çiftin hayatındaki küçücük bir değişiklik (bir akşam komşularının kızının evlerinde kalması) ailede o kadar bir sarsıntı oluşturuyor ki evlerine vahşi bir at saldırmış gibi. Yazar bence gerçek dışı olan bu at kurgusunu aslında gerçek yaşadıklarımıza gönderme yapmak için kullanmış. Anlatmak istediğini gece yarısı bir atın eve girişi fantezisi ile gerçek ve gerçek üstünü karıştırarak anlatmış. İnanılmaz.

Işık Değişikliği:  Çok güzel bir öykü. İnsanın hayal ettikleri ve gerçekler arasındaki farklar. Aşkın Belleği. Hayal gücü, hayal kırıklıkları ve gerçekler. Sadece bu öykü için bile bu kitap okunabilir.

Julıo Cortazar (1914-1984) Brüksel doğumlu.  Arjantin’de yaşamış ve dünyada kocaman bir iz bırakmış bir yazar. Kitaplığınıza bakın. Cortazar’ın bir öykü kitabını bulursanız alıp okuyun.  Çok seveceksiniz.  Eğer Cortazar hiç okumadıysanız şeftali yememiş gibisinizdir.  Çünkü Pablo Neruda  "Cortazar'ın hiçbir yapıtını okumamış olmak, ömür boyu şeftali yememiş olmak gibi bir şeydir" demiş. Şeftali tadında gerçekten.

                                                                                                               Feride Cihan Göktan

                                                  (Bu yazı 2019- ekim (Kitap Eki'n de yayınlanmıştır) 

                                                                              

✈ YENİ BİR ROTA✈

 

                                             ✈ YENİ BİR ROTA✈

        Daha önceki bir face ve instagram paylaşımımda yolculuğa çıkıyoruz demiştim. Hepimizin bavulları hazır. Ancak bavullar neredeyse tıpatıp aynı.📚 Yol aynı yol.  Ama yüzde yüz emin olun ki ister fiziksel ister düşünsel olsun her yolculuk bittiğinde  herkes farklı bir yol denemiş olur. Farklı bir yol. Çünkü geçmişlerimiz farklı, hayallerimiz farklı, çocukluk travmalarımız, daha kim bilir neler neler? Âmâ hepimiz kitap okumayı seviyoruz. Evet, şimdi anladınız bu yolculuk bir kitap yolculuğu.📕 Hem de öyle böyle değil. Kitap hakkında edindiğimiz bilgiye göre pek kimsenin cesaret edemediği bir ülke gibiymiş SEK SEK  okumak. Biz cesaretle çıkıyoruz bu yolculuğa Dolayısı ile Cortazar’ın zihninin o çapraşık olağanüstü yollarında gezineceğiz. Dur bakalım neler olacak?🙃

Duyduğumuza göre bu çapraz ve çapraşık yolları hatta bazen de çıkmaz yola girme ihtimali bile olan efsunlu bir yolculuk olabilirmiş. Daha önce çıkanlar böyle diyorlar. Hatta aklınıza mukayyet olun diyen var.😳 Çok ilginç. Aslında kim aklından çok emin olabilir ki? İşte o yüzden tehlikeli bir yolculuk olabilir diye düşünmedim değil.  Hatta ilk hazırlık toplantımızda  benim gibi düşünen, endişeliyim, korkuyorum, diyen arkadaşlarımız da vardı. Ancak kitabın gidişatının çok eğlenceli olduğunu da söyleyenler var. Bir oyun gibi. Çocukluğumuzda oynadığımız tebeşirlerle yerlere çizilmiş karelerin içinde çelimsiz bacaklarımızla taşı zıplayarak atlayarak sürüklemeye çalıştığımız o oyun. Sek Sek. Ne kadar zevkliydi!💕 (şimdiki çocuklar bu oyunu biliyorlar mı acaba, sormak lazım)

Bizler oyunu bildiğimize göre bu kitabı okuyabiliriz demektir.😃 Sonunda aklımızı yitirme ihtimalini de göze alarak bu heyecanlı ve dolambaçlı yolculuğa katılmak için sabırsızlanıyorum.

Cortazar çok büyük bir yazar. Ben daha önce iki üç-öykü kitabını okumuştum. Yani yazarı az çok tanıyorum diyebilir miyim bilmiyorum.  Bu kadar büyük bir yazarın zihin ülkesini sıradan bir fani olarak ne kadar tanıyabilirim? Ne kadar tanıyabiliriz, bilemiyorum. Daha çok tanımak için bu yolculuğa başladım şahsen. 

             Grupta Cortazar’ı daha yakından tanıyan veya tanımak için çok çaba sarf etmiş arkadaşlarımız da var tabii ki. Ben de naçizane geçmişte iki üç öykü kitabındaki  anlam derinliklerine ve baş döndürücü kelime ustalığına çarpılmıştım. Hatta "Cortazar Okumak Üzerine" diye de Kitap Eki’ne yazmıştım. Ancak dergi kapandığı için diğer birçok yazı gibi artık nette yok. Geçmiş kayıtlarımdan bulup bir sonraki blogger yayınımda onu ekleyeceğim. Ayrıca grup okuması ilerledikçe zaman zaman bu Sek SeK ve Cortazar yolculuğunu ve neler gördüğümü ve yol arkadaşlarımın da olası ilginç izlenimlerini yazacağım. Bu ilginç deneyimin karınca kararınca da olsa kayıt altında olmasını istiyorum. Unutmamak için. Biliyorsunuz geçmişte gittiğimiz yerler ülkeler eğer fotoğraf yoksa veya kayıt yoksa bazen birbirine karışıyor. Hatta bazen de hiç gitmemiş gibi oluyorum. Bu bile düşününce hem trajik hem de çok komik bir şey değil mi? Hatta fantastik bir konuya bile dönebilir. (Cortazar bu konuda kim bilir neler derdi belki de demiştir bilmiyorum.)
        İşte Cortazar gerçek dediğimiz şu yaşadığımız hayatın çoğu kere ne kadar da gerçeğin  sınırlarını zorladığını,  gerçek olmayanla karışarak  fantastik olabileceğini ve hatta edebiyat uzmanlarına  göre fantastik ötesinin olabileceğini bizi satırları ile yaşatan bir yazar .🙏

 Kısaca SEK SEK kitabını okumak ve Julio Cortazar’ın hınzır zihnini ziyaret etmek çok eğlenceli ve öğretici olacak.😍

                                                                                                   Feride Cihan Göktan

                                                                                                      Kasım 2026