SEK SEK' E DEVAM DEVAM !

                                                       SEK SEK' E   DEVAM DEVAM  

Sekerek dönerek düşerek  atlayarak  bazen  de yine baştan…  Seksek  güzel oyunmuş 😍gerçekten. Cortazar sayesinde yine oynamaya devam.  Bu  isim bu roman için  çok isabetli. (kitabın orijinal ismi  ve İngilizce çevirisindeki ismi de aynı anlamı içeriyor. ( rayuela ve  hopscotch ). Hem İspanyolca  hem İngilizce de seksek oyununa verilen isim. Sıçramalı ve atlamalı. Çünkü  bu kitabı sırasıyla  hiç atlamadan okursanız aradaki boşluklarla kronolojik olarak takip edebileceğiniz güzel bir kurgu  roman olabilir. Evet, ama esas  önemli olan  tabii ki  bu kurgunun akışı sırasında  araya giren olaylar,  görünmeyen o arkadaki zemin perde, romanın gidişatını etkileyen  neler oluyor bitiyor ve  çeşitli düşünceler . Tabii ki en  önemlisi yazarın bilinçdışı… Bu romanda  Cortazar bilinçdışının adını ona bu kitabı yazdıran Morelli  olarak işaret etmiş. Ayrıca yazar   bilincinde birikmiş  olan etkilendiği yazarlara, fotoğraflara, resimlere ve müzik eserlerine de kitabın çeşitli bölümlerinde hem yer vermiş hem referans göstermiş.  Tabii ki bu zengin kadroyla okuru da  bir detektif🕵️‍♀️ gibi metne davet ediyor.  O  sezilen ancak yine de anlaşılması zor  süreçlere de okur  kendi özgün duyguları ve düşünceleri ile katılıyor. Oldukça zengin ama karışık.  Bütün bu karmaşa ve katmanlar işte o atlamalı okuyuşta  bütün olarak karşımızdan geçiyor. Kısaca yalnız kurgunun  süregitmesi değil sizin de o gidişata katılmanız ve zemindeki hareket. SEK SEK oymamayı bunca yıl sonra yine sevdim valla.💖

Bıraktığımız yerden devam edersek  yani Olivera ile La Maga’nın  arkadaşlıklarının başlangıcından.  Paris sokaklarında tesadüfen hatta tuhaf bir şekilde sıklıkla rastlaşan iki  göçmen gencin birbirlerinin çekim alanına girip  tanıştıktan sonra  bu macera başlıyor. Tabii ki her ilişki için  yeşerdiği bir ortam olması gerek. (Arkadaşları, yaşadıkları yer,  aileleri, geçmişleri, gelecek planları vs. vs… )  İşte bütün bunlar   ve bilinmeyenler  ile  bu beraberlik  ya beslenecek  veya  çürüyerek ölecektir. Travmalı bir geçmiş ve babasız bir çocuğu ile birlikte Uruguay’dan göçmen olarak gelen  La Maga,  Arjantinli  göçmen  Olivera’nın  arkadaş grubuna dahil olur. Yılan Kulübü.  Bohem yaşayan,  farklı zevkleri  ve kişilikleri olan ancak hepsi   orta-alt gelir grubuna ait, gününü  gün eden  caz düşkünü entelektüel bir  arkadaş grubu.( Cortazaar’ caz müziği aşığı olduğundan  olsa gerek  çoğu öykü ve romanındaki gibi bu kurgusunu da  hep caz müzikleri ve caz sanatçıları ile renklendirilmiş.) Ancak La Maga bu grubun üyelerinden oldukça farklı. Olivera nedeniyle gruba dahil olmuş bu genç kadın diğerleri gibi entelektüel değil. Onların tartıştığı konuları can kulağı ile dinliyor ama birikimi olmadığı için çoğu kere susuyor veya grubun diğer üyeleri özellikle Olivera tarafından küçümseniyor. Aslında La Maga o katı bilgilerin değil de dünyaya yansıyan o duyulmaz sesleri ve görülmez renkleri hisseden biri. Kısaca ortak yönleri ve aykırılıkları olan tipik bir arkadaş grubu.  La Maga da Olivera’dan bu duygusal tepkileri nedeniyle en başından farklı. Okur olarak biz sezinliyoruz  ama neler olacak bu konuda bir şey de söylemek çok güç.. Bakalım bu iki insan arasında neler olacak?⁉🤷‍♂️

Cortazar ve onun alteregosu Morelli zaten sıklıkla araya girip  insan ilişkilerine ve adına aşk denen o tuhaf duyguya ait söylemek istediklerini söylüyorlar. Birbirine benzemeyen insan ilişkileri. Aşk, arkadaşlık, sevgi, vicdan vs. Bir arkadaşlığın içinde gerçek bir aşk olması veya bir aşk zannettiğimiz şeyin hiç de sevgiyle aşkla ilişkisi olmayan kötücül duygularla beslenmesi. Mesela 90. Bölümde Olivera’yı La Maga’nın zor hayatının içinde olmaya tahammül edemeyen, sorunları kafasında büyüten bencil bir erkek modeli olarak görüyoruz.😡

Arada bazen çözümlemekte güçlük çekilen metinler var. Mesela  68. Bölüm gibi hem anlamakta güçlük çektiğiniz hem de kelimelerin yazılışı ve telaffuzunun bozulduğu için iyice kafanızın karıştığı bölümler var. Cortazaar dili bozarak onunla  oynamayı çok seviyor. Bu tabii ki okuru oldukça yoran bir durum. Kim bilir geleneksel kolayca okuduğumuz edebiyat kuramlarına karşı çıkması belki de insan ilişkilerinin belki de dünyanın konuştuğumuz dil ve söylediğimiz kelimelerle  anlatılamayacak kadar karmaşık olduğunu vurgulamak istiyordur. Bilemiyorum. (bu konuyu dil bilimcilerine bırakmak en iyisi.)

Mesela 74. Bölüm de pek zor. Burada Morelli konuşuyor. Evet  bu bölümde klasik müzikten örnekler ve saksafon sanatçılarının isimleri var.(örneğin Siegfried’in  Cenaze Marşı) Dinledim gerçekten çok güzel. Bir saksafoncu ismi vermş.🎷 Stan Getz. İlginç. 

Bu bölümden anladığım kadarı ile Morelli’nin ağzından sıradanlık ve sıra dışı olma durumu tartışılıyor. Bu bölümün son paragrafı şöyle: “Günlük yaşamda konformist olmayan tavrım, kabul edilmiş düşünce, edinilmiş fikir konusu olan her şeyi ret biçimindedir” Bu son paragrafı anladığımı sanarak bu metni de kendime göre yorumladım.🤨 Bu  bölümde kim sıra dışı, kim komformist diye tartışmış gibi. Aslında galiba yani benim anladığım kadarı ile sıra dışı gibi görünüp de sıradan olan bir baş kahraman var. Olivera. Aslında öyle insanlar var belki kendimiz de olabiliriz: sıra dışı gibi görünüp sonuna kadar konformist olan ( Cortozaar  okura da ayna tutuyor)👮‍♂️

bakalım bundan sonra bu konformist ve materyalist adamla bu duygusal kızcağızın ilişkisi nasıl devam edecek? 

  5-81 74 6 7 8 9.93 68   

                                                                                                           Feride Cihan Göktan

                                                                                                           kasım 2026